viernes 19 de junio de 2009

Cleaner


Cando se fai un thriller tes que respectar certas regras para que o estudio acepte o filme e o público responda, pero se a película non funciona ben na recadación, serás un director mediocre ademais de acomodaticio. Polo tanto hai que ter un fino equilibrio para deixar detalles, resolver con simplicidade e sacar un superficial partido a actores tan solventes como Jackson e Harris.
Pero hai detalles que miden o sentimento (soidade, remorsos), un plantexamento da trama ben exposto, una idea orixinal: o limpador ben recreado na súas rutinas nostálxicas que non pode borrar as manchas da alma…
A pesares da transparencia predecible do rol que xoga Eddie Lorenzo, un agradece que non haxa os xiros envolventes e reiterativos propios deste xénero. Non é una gran película, é una película digna, simple e eficaz.
Cando o director ten que cargar con limpar a súa carreira, moitos non poden afrontalo, quedarse etiquetado como autor de acción e ser un blockbuster, ou gañar a estima dos críticos para algún día oir as fanfarrias e axitar estatuíñas. Pode que este finés aínda nos sorprenda porque hai detalles que merecen a expectativa.

domingo 7 de junio de 2009

Medo e Dor


Estes dous sentimentos, con frecuencia correlativos, foron o foco dos semanarios Istoé e Paris Match sobre a traxedia do voo Air France 447 entre Rio de Janeiro e Paris. No medio brasileiro a preocupación polo futuro da seguridade aérea maniféstase nunha portada impactante propia do cinema de catástrofes. No semanario francés, o presente, o realismo da dor dos familiares cáptase (dende moi preto) nunha fotografía de apertas e bágoas.

viernes 5 de junio de 2009

Ruralismos

O ruralismo segue sendo un dos eixos da identidade deste país, unha marca de carácter que inflúe no noso comportamento social e na súa proxección cultural. Aínda que o neguemos é unha semente inconsciente que flúe na conciencia colectiva.
Para uns é un pasado a esquecer porque remite a unhas raíces das que avergoñarse e erradicar. Para outros un obstáculo reduccionista e acomodaticio na afirmación nacional.

Nada impide, non obstante, adoptar unha mirada equilibrada entre a tradición agraria e os desafíos de futuro.
O agro é moito máis que un sector en eterna crise entre subsidios e falta de competitividade. A aldea é moito máis que unha visita de fin de semana con vistas de Casa Rural. O medio rural debería ser a nosa despensa e granxa máis alá dun solar de investimento enerxético a costa de todo.
Se perdemos esa esencia, perdemos unha parte da nosa personalidade como pobo.
Para lembrar esto, dúas reivindicacións bibliográficas: Terragrafías (2009) editada pola Consellería do Medio Rural reafirma "esa aposta pola vida que moitas persoas fan da terra". Anxo Cabada, artista de Sabucedo, rexistra unha viaxe fotográfica-literaria que documenta a homes, mulleres e nenos, espremendo o zume da terra. Acompañan estas imaxes sobrias pero vitais, textos poéticos de autores como Álvarez Cáccamo, Fina Casalderrey ou María Xosé Queizán.
Sorrisos e boa colleita. Unha homenaxe dos humoristas gráficos galegos ao noso rural (2008. BANTEGAL)está coordinada por Xaquín Marín e compila unha exhaustiva relación de viñetas centradas neste tema dende a preocupación pola perda da vella orixe do humor galego, retranqueiro e poliédrico, menciña para mitigar os abusos e privacións.
A tecnoloxía, o banco de terras, a especulación, a desconfianza ante as vellas promesas son algún dos obxectos do lápiz desta lexión de debuxantes galegos que reivindican ante todo a dignidade do rural galego.

(N. viñeta Juan Carlos Abraldes.)

jueves 7 de mayo de 2009

Extravagancia & Comodidade

A extravagancia é algo impropio, pouco racional e pouco útil que desafía as leis da lóxica por pura provocación, para desaquelar e chamar a atención. Con ánimo efímero, como botarlle xeos ao caldo.
A extravagancia é incómoda, frecuentemente tola, absurda, aínda que adoita ter estadías fermosas. Probablemente a férrea torre Eiffel colisionou coas cúpulas, igrexas e tellados decimonónicos en Paris. A tolemia romántica de Neuschwanstein do rei Ludwig II ou a mestura exótica do Pazo da Pena en Sintra. Ou unha ópera de Wagner escenificada no río Miño con músicos erguéndose sobre a auga baixo as indicacións dun desquiciado Klaus&Kinski.
Ah! extravaganzia...e comodidade, conceptos antitéticos como a bosta e o veludo. O idioma galego é unha extravagancia que analfabetos galegos porfiaron en conservar (probablemente coa inocua intención da comodidade, porque hai quen fica cómodo sentado co cu nunha toxeira). Para alguén lóxico, aberto ao mundo libre, sen dogmatismos ou imposicións, o galego é como sentarse nunha toxeira ou como levar aos vellos de aldea ao Clube Financiero de Vigo en vez do Luar. É unha opción viscosa e de refugallo, unha lingua primitiva, suxa, de prosodia vacuna, un legado que a moderna Galicia tanto desexa empequenecer no retrovisor urbano.
Concepto 1
O galego non é útil, onde vas triste de ti, máis alá do Padornelo? ( o español é utilísimo e ata eróxeno além dos perineos).
Concepto 2
O galego confunde aos galegos que mesturan equívocamente códigos idénticos. (Como farian os nosos pais e avós "hablando en una lengua que no es la suya" para abrise camiño en formacións regradas e "impuestas", prosperando en campos como a Filoloxia hispánica, Matemáticas, Dereito, Medicina, Xornalismo??
Obsérvese ao fillo da señora Lago envorcado na lama da defensa do castelán (non hai lei do menor para estas exposicións perversas? e presentado pola nai como un inútil que non é quen de resolver un exercicio nunha lingua tan allea como o galego.
No entiendo Shin Chan mamá, tradúcemelo...así si, mamá. Que gusto. (E estes queren o trilinguísmo?
Concepto 3
A amabilidade significa que o galegofalante pase a castelán para non incomodar a seu interlocutor e non impoñerlle ren. (nesta propiedade non hai alteración posible de factores)
Concepto 4
(xa se está poñendo o tema violento)
Estamos en España!(%$>@)
Ou non necesariamente. Os medios españois fan causa común denunciando a discriminación laboral dun inmigrante hispano por non falar inglés en ...EEUU!! que cousa máis estúpida (ironia) Ademais conminan (dada a tradición políglota de Madrid) a que Obama aprenda o idioma da crecente minoría (curioso, aquí si), e se tomen medidas para beneficiar o español nas escolas, prensa, etc. Dunha labazada esfúmase o principio de territorialidade, utilidade e universalidade negado ás linguas periféricas.
Pregúntolle algo a unha moza mexicana en Corsicana (TX, USA) en español e renega tres veces da súa fermosa lingua finxindo o que non é. Poderia ser diglosia ou tamén autoodio, cal é a diagnose Doctor House? ¿Cómo? ¿esas cosas también le pueden pasar al español?

Falade o que vos pete!-berra o fillo non recoñecido da señora de Palmira-poderedes falar castelán en todos os ámbitos.
-Oiga teño un xuízo agora, quero que discorra en galego...
-Serás abertzale e talibán...entiendes perfectamente el castellano. Que ganas de marear!!
-Mi hijo cursa en un CEIP del rural y me viene a casa chapurreando el gallegón (caso GB)
-Nada señora, no se preocupe, lo segregamos...
-Que pobriño...y se va a quedar solico?
-Hum! tiene razón, que los demás cambien "amablemente" al castellano.
-Asi da gusto mamá!!!

Un señor con pinta de Charlot e bigote ralo lidera o think tank que loita contra as tendencias extravagantes: idiomas, presidentes, ecoloxia...ademais de promover o revisionismo de dictaduras amables e cómodas.

Ou como limpar a bosta que recubre o veludo. Unha pequena extravagancia.

lunes 4 de mayo de 2009

Paso Miúdo


Creo que a Fonsagrada é o segundo concello de España en extensión por detrais de Don Benito (Badajoz). Esto nunha terra de atomización municipalista tan dominante, onde os movementos mais ben son de segregación, pode considerarse unha excentricidade que fai dotar a esta bisbarra dunha personalidade senlleira. A enorme xeografía desta terra montañosa parece explicar como a capitalidade que vixila todo o municipio dende un cumio estratéxico, se foi concentrando para proporcionar suficientes servizos e comercios a todas esas entidades tan disgregadas polo concello. Lembremos que foi Pobra de Burón a orixinal referencia administrativa que chegou aglomerar no século XVIII a dez mil veciños.
A altitude faise notar nesta primavera dubidosa cando os bancos de brétema se anudan e se soltan a unha carretera de meandros complicados que tardaremos en esquecer ao final da xornada (un susto e unha anécdota, afortunadamente)
Como nunha pauta guionizada a néboa escampa para sorpresa das nosas expectativas: un abrupto canón que desliza as nosas olladas entre formidables paredes de rocha ata un canal de auga calma e refulxente con esa beleza que só se apreza dende as alturas.
O fío argumental desta historia de camiños é a carretera da II República, unha vía que comunicaría Fonsagrada con Grandas de Salime en Asturias. Seria unha fermosa estrada xunto ao río pero a Guerra Civil interrompeu esa empresa como tantas outras naquel decisivo 36.
E como tantas outras, paradóxicamente, no seu abandono, na súa decadencia quebradiza e ruinosa, descubre un encanto nostálxico, integrado, non, absorbido, por unha natureza implacable que equilibra o home e o mundo.
Cando a estrada se dilúe en corredoira e esta en sendeiro, en pegadas oportunas e intuitivas, é cando a dificultade perfecciona a ruta.
A columna amarela, avanza a paso miúdo sobre os vestixios republicanos, cando o vestixio humano que atopamos é tendente a cero. Cero lixo, cero institución e cero encontro doutros camiñantes. Outra paradoxa: o ser humano renegador da súa condición: a falta de promoción é un estupendo estímulo para o noso pracer.
A estiaxe do río fainos supoñer, nesta época de chuvias, a regulación artificial do encoro. O leito cuarteado en terra negra desprovista de indicios vitais múdanos nunha literaria expedición na procura dun val perdido, a punto de avistar o horrible alarido duna animal xurásico.
Os érvedos chaman a nosa atención cos pequenos froitos vermellos e as follas lustrosas, tamén bidueiros, algún castiñeiro na ladeira, matas de uceiras púrpuras e xestas brancas que algún dos nosos leva en ramiñas co ánimo de transplantar na Mariña. Unha compañeira convídame a inspirar os aromas ocultos entre os matorrais e quero adiviñar con ela o sabor dulzón do mel. Sabemos que hai uns pequenos castros que protexen algún grupo de trobos ali arriba. Non me lembro como son chamados nesta terra. O zumbido aparece e desaparece invisible ao longo do sendeiro. Pero a serenidade e o silenzo nesta fenda tranquila aberta pola historia en Fonsagrada é a tónica da viaxe. Tremo de desasosego cando Ángel Rivas me conta que proxectan anegar aínda máis estas paraxes para producción eléctrica. A estrada republicana e todas estas marabillas que fomos atopando poden ser unha anécdota abisal. Parece que aínda hai moito que espremer neste país. Erizados de muíños, hai centos de solicitudes de minicentrais e encoros maiores nos cursos fluviais galegos. Somos o estado-dinamo...a cambio de que? hai un debuxo de Castelao que se me ven á mente. Tamén se me ven unha frase de Wallace Stegner, novelista norteamericano e gran amante da natureza, que en "Un lugar seguro" reflexiona no que é unha obriga irrenuncíavel do ser humano: deixar a nosa terra, contorno, comunidade, nun estado mellor de como a atopamos e así transmitilo a nosos herdeiros. Parece un principio sinxelo que en Galicia non se cumpre.
(Fotografía propiedade Paso Miúdo)

domingo 22 de marzo de 2009

Vaia parrulo!!



A través de caborian, coñecín a divertidísima tira cómica What the Duck creada polo debuxante norteamericano Aaron Johnson. What de Duck é especialmente gracioso se compartes, como os seus seguidores, a paixón pola fotografía. Comunidades, blogues e fans engaden esta tira admirada que explota un humor cínico, sarcástico, cruel sobre os mitos, principios e tópicos do mundo dos fotográfos. As historias artéllanse en tres cadros onde a gag simple, directo e conciso estoupa nun flash de realidade que deixa evidente toda a verdade espida e dolorosa. O amor/odio da parafernalia tecnolóxica, as relacións do fotógrafo cos colegas e co cliente, os iniciados...se autorretratan con esa luz reveladora que traduce a hipocresia, as falsas apariencias e os dogmatismos en simple e ruda verdade como sinala Alan Gardner no review de WTD en The Daily Cartoonist. O pato voa alto a nivel USA desde que asinou un contrato para a distribución estatal, e xa se inclúe en revistas e xornais fora do ámbito fotográfico e tecnolóxico.
Eu pola miña parte ousei traducilo ao galego porque as regras do Pato teñen aplicación universal.

martes 17 de febrero de 2009

E para xeneralizar...Lugo


Vexo nun xornal ao meu amigo Antonio Fraga que anda implementado solucións de xeolocalización mediante ferramentas que recrean tridimensionalmente distintos territorios.
Unha das bisbarras nas que se aplican estas novas xeo-tecnoloxías é na Mariña lucense (situada ao carón da costa cantábrica e chamada así por pertencer á provincia do mesmo nome, xa veremos que isto non é tan obvio como parece)e onde se presenta un proxecto de voo virtual.

A virtualidade é un adxectivo que lle acae perfectamente á referencia lucense na omnisciencia galega.
Os habitantes do lucensismo (maléfico) experimentan incomprensíbeis problemas de identificación cando comezan a convivir con outros galegos por motivos académicos (laborais hai menos desprazamentos) en cidades como Coruña, Santiago ou Vigo.
Cando os nosos coñecidos pretenden “xeolocalizar” a nosa procedencia, un fenómeno teimosamente xeneralizador fai o seu efecto.
É moi sinxelo, xa veredes…Cando unha rapaza de Foz, Mondoñedo ou Viveiro coñece a un mozo de Carnota, Vilanova ou Padrón e intercambian vivencias, a rica é variada toponimia deste lado do país queda subsumida nun invariable tag que aforra moitos megas de inútil información: Lugo.
Da igual a tipoloxía do noso interlocutor, nosoutros “somos de Lugo” e eles da súa vila, aldea ou lugar. Se pasaron pola cidade amurallada acordaranse de ti, aínda que vivas nun pobo cantábrico, nunca aldea da Terra Chá o nunha casa nos Ancares. Dáslle auto completar e sae Lugo, así para abreviar e homoxeneizar. Lugo e o seu contorno apenas resisten a espesura da ignorancia á diversidade. Esta provincia “interior” é a máis extensa e probablemente a máis heteroxénea atendendo a datos físicos pero iso non paga a pena para unha Galicia mainstream que se aferra a un reducionismo bravo e hipermétrope.
Conversa 1
Que tal por Lugo esta fin de semana?
Bah! Pouca cousa… e ti por Coruña?
Por Coruña…neno, andas parvo, ben sabes que son de Corcubión…
E eu de Ribadeo a 90 Km da capital.
Pero é de Lugo non?
E ti de Coruña, si?
Non sei porque vos “parece mal” Tendes pique cos de Lugo?
E Dálle…para que esforzarse mais.
Nun programa da TVG do venres anuncian a competición de baile de dúas parellas novas, unha de Meaño e outra de Lugo. Así son presentadas por un veterano presentador que a pesar de que os rapaces últimos son de Barreiros (A Mariña lucense) sabe que con Lugo nunca se equivoca: Lugo é un atallo perfecto que non precisa concreción

Conversa 2
Falo cunha empresaria da Estrada e despois de darlle abondosos datos para que traia ata aquí o navegador, coméntame polo móbil que Lugo é fermoso.
Que Lugo?- pregunto curioso.
Pois por exemplo o Cebreiro-chúfame sen rubor-“tedes” unhas paisaxes preciosas.
Temos?...non me imaxino espetándolle a un tudense: Tedes unha provincia que non merecedes! Chupiguai.

Lugo non existe, proclamo, vamos, como provincia natural. Existe esa delimitación que promoveu o liberalismo centralista no 1833, tan artificioso como pode ser un estado rectilíneo en África ou América. Pero á marxe da das accións ou inaccións das deputacións e o nicho do mercado informativo con que o xornal El Progreso buscou a súa supervivencia fronte a competencias , non hai ningún vencello, sentimento conexión que un rapaz de A Mariña (lucense) compatibilice con outro da Terra Cha, do Val do Lemos ou de Chantada. Non hai sitios comúns de saída, non coincides no instituto, non vas ás mesmas festas, non acostumas a ter amigos doutras comarcas pero si é moi probable que coñezas algún deles en Santiago ou Coruña.
Preto de dous séculos de provincialismo non creou unha ligazón distinta e cohesionada que non sirva ágas de espigón electoral.
Non sei porque xa se esqueceu o debate da abolición de provincias e a súa sustitución por unha estrutura forte de bisbarras que si son entidades naturais e de dinamización máis eficaz e funcional.
Mentres seguimos sendo de Lugo neste complexo e extensísimo impaís que é a Galicia siberiana e rimos dos desatinos xeográficos que os alleos perpetran.
Nosoutros non nos equivocamos. É imposible con catro letras.

Archivo del blog