Festival de Jazz de Lugo

Cada outono nunha xa longa costume, Lugo se improvisa a si mesma e vibra en ritmos nocturnos no mellor festival de jazz de Galicia. Será polo que sexa pero os soberbios carteis que se programan na capital lucense atopan unha amortiguada repercusión moi ignorada no resto de Galicia.
Eu teño a teoría de que o desleigamento, a soberbia e a subestimación son ladrillos dunha estructura piramidal que sofres e inflixes por igual.
Non se ve esta cita moi sobada por políticos para ben ou sobre todo para mal. Sen rebumbio nin grandes recursos mediáticos unha organización exemplar optimiza a contratación de grupos e solistas de gran nome no planeta jazz.
En Lugo, alleo a circuitos musicais de alto nivel tampouco vai recibir aqui a stars-divas como Diana Krall ou Norah Jones (ela mesma aconsella outras escollas para o jazz) pero pode que a pesar dos seus indudabeis méritos, este Festival non as bote de menos.
Nos escenarios do Círculo de las Artes, Clavicémbalo e Fundación CaixaGalicia escoitamos a grandes figuras de gran habelencia técnica e talento artístico, moldeados en igrexas, coros,academias e centos de garitos con grandes figuras fornecendo o seu crecemento. Sen unha pinga de marketing nin maxia de estudio. Cracks como Kurt Elling, Roy Hargrove ou Wolfang Muthspiel (porque haberá tan bon jazz moderno en centroeuropa?
Escoitei ao trío que lideraba o austríaco nun venres de tormentas, desarmando o expectante silenzo do Círculo cunha dixitación virtuosa que era agradecida por un público emocionado unha e outra vez. Ás portas dun diluvio ameazante aínda se debuxaba nos sorrisos e nas conversas de retirada esa calidez feliz de rematar un tempo colorista e cool. Esa é a maxia do jazz. E foi en Lugo.

foto: www.materialrecords.com

Só resumo...

Precipitados

Estando en Madrid, o anuncio dunha exposición chamoume poderosamente a atención, o título: Precipitados. Tiña algo de déjà vu, hai días saboreaba no padal ese concepto-estado, se ben me refería a unha cultura precipitada en ondas encoradas nunha cetárea de papel. Este PRECIPITADOS que aloxaba a Galería Estiarte é o último proxecto de Pablo Genovés (Madrid.1959), artista deudo da Escola de Düsseldorf que propón un novo papel sobre a misión da fotografía como arte conceptual e documentación obxectiva da realidade.
A idea de Genovés nestas fotomontaxes é simultanear a cultura e a natureza dun xeito contradictorio. O ser humano crea e consagra espazos, templos relixiosos e artísticos que sobrevivan á vida efímera e a simplicidade do home como individuo.
O sentimento de sacralización, devoción, admiración se confronta en territorios arrasados, precipitados por unha estraña beleza destructiva que anega óperas, bibliotecas e catedrais.
Por unha banda o sublime da natureza humana, e por outra a beleza morbosa da destrucción e da morte sacudindo as convencións da educación social.
O equilibrio é difícil pero o atrevemento de Genovés precipita fascinación e advertencia do que en realidade somos.

Só resumo...

Dramaturxia de Pisón, Alta Sensibilidade

Xesús emprega película dunha ISO moi alta para percibir máis alén do que pode rexistrar o ollo humano medio. Con ese material sensible sube ao alto dun Penido para revelar as pulsións larvarias e íntimas desa estraña raza de homes de cabeza de animal que deben matar para vivir, para ser homes en definitiva. Tamén dispón dunha lente de gran angular para gravar un time-lapse kitsch, torrencial e sen solución de continuidade, propia dese zapeo social e irreverente que reflexa esta sociedade comesta dos pallasos. Son tempos dun novo teatro, onde a linguaxe é unha corda que se revolve nunha torsión de monólogos condenados a separatas paralelas e xordas.
Pisón aburríase nos rangos cromáticos que se empregan na maioría de historias, por iso procurou una nova química, para captar infravermellos e novas luces no diálogo coa realidade dramática. Unha avant-garde que define o desenfoque e orienta na escuridade, pero dende a tradición, non dende o artificio.
E sobre todo con poesía, porque ademais da guerra e loucura, a poesía é tamén signo da nosa raza.

"...uns minutos de vidro para nos disolver/ou para nos disfrazar/os restos da noite son o meu reino, conquistado trago a trago"
NOTA comentarios sobre o monográfico da revista Casahamlet (nº 11-maio 2009) monográfico sobre o teatro de Xesús Pisón.
Ilustran este número as fantásticas ilustracións de Miguelanxo Varela

Só resumo...

Galegos

Tiña aqui no despacho hai máis dun mes o último número de Galegos, a revista trimestral que promove Ézaro Ediciones e que agora dirixe Alejandro Diéguez. Pero no verán entra demasiada iluminación e preguiza pola fiestra así que pospuxen este "review" ata setembro.
A factura da publicación é impecable tanto no sobrio e clásico deseño como no papel e formato, pouco habitual nas revistas como estas, de contidos heteroxéneos que parece dedicada case tanto ao interior como ao exterior de Galicia. Supoño que ese espirito se manifesta tanto na simétrica edición bilingüe como na elección de temas e personaxes relevantes, consolidados e pertencentes a cultura galega mainstream. Non atoparemos logo unha gran cuota de protagonistas alternativos e novos valores pero é unha agradable e vistosa ferramenta "Deluxe" para coñecer que se coce no mundo empresarial, político ou cultural desta terra, útil para os non galegos e os galegos que moitas veces descoñecemos tanto deste noroeste como un habitante das grandes chairas. Xa é fermosísima a portada que reverdece nos pinceis de Miguelanxo Prado e as imaxes de De Profundis, na ortodoxa entrevista que lle fan ao coruñés tampouco hai grandes revelacións aparte de suliñar a decepción dos esforzos baldíos en proxectos institucionais como o Museo do Humor.
Bluesens e a súa miragre tecnolóxica nun sector inédito en Galicia ocupan outra agradecida sección que protagoniza o emprendedor José Ramón García.
María do Carme Kruckenberg fai un breve repaso a unha vida privilexiada de coñecemento e relacións culturais que a puxeron en contacto coas grandes figuras de Galicia, España e América e que demostra como ata no presente unha galego-xermana e burguesa, non contradice unha visión cosmopolita e de alta sensibilidade pola cultura e a creación en lingua galega.
Xa coñecíamos a case mítica vida de Alfonso Graña e a seu "reinado xíbaro" a través dalgún xornal pero é moi interesante descubrir algún detalle máis, a parte de valiosas fotografías e reproduccións dos textos nos reversos que documentan esta odisea amazónica personalizada polo natural de Amiudal (Concello de Avión). Algún día algún Spielberg debería levar ao cine a lendaria e sorprendente biografía dun home que cautivou e dirixiu a esta tribo tan rebelde.
E hai máis: a policromía para salvar o feísmo, a eterna emigración e Albor no seu "estanque dourado", todo no impecable número 6 de Galegos, con pouca publicidade ademais e supoño...algunha subvención (aínda que non vexo logo) . Eu teñoa de balde, como debe ser, pero podedes ter os catro números nunha suscripción de 60 € (bah!pouco) Pero amortizables, sobre todo se fan unha versión máis flexible para poder introducir nos asentos de avións que entren e saian de Galicia así como nese oscuro obxecto de desexo que será o AVE. (polo norte de Galicia en FEVE, eso si)

Só resumo...

Biblioteca de Faiado

Poucas cousas teñen para min máis proveito do legado dos teus antepasados como o achado de cousas que miden o paso do tempo, obxectos que nos remiten a outra época e que nos unen dunha maneira física e espiritual a historias que non vivimos.
Un dos meus favoritos son as bibliotecas de faiado, sabiamente ocultas da luz do sol, apiladas en montóns combados baixo arañeiras poeirentas ou en sabias pirámides a piques da derrota. Os mais privilexiados, ordenados en estreitos andeis de libreiros rillados, tensamente aliñados nas baldas para impedir a súa fuxida, coas súas cubertas descoloridas, cos lombos descosidos e os bordes do papel tinxidos dun ton ocre. Por suposto todos en rústica e certa fragancia a humidade que só estimula a curiosidade por revolver neses títulos que esqueceu ahi un pai ou un avó. Unhas lecturas doutro século a 15 pesetas e de editoriales como Plaza ou a arxentina Mariel.
É curioso ver a evolución da publicidade que se integra nos propios libros, normalmente na contracapa nestes case 60 anos. Na década dos anos cincoenta, os libros poñián mensaxes de reclamo en grande tipografía "El autor, a la vez que intriga y emociona, despliega su fina ironía y gran poder descriptivo con un estilo de alta calidad" . Esta mensaxe que procedía impersonal da propia editorial, agora sustitúese por citas de prestixiosos críticos dos mellores periódicos do mundo ou de revistas literarias de gran reputación. "O thiller máis impresionante e aterrador publicado na última década" "totalmente recomendabel" "non se arrenpetirá" : extraído do The Times ou no New Yorker. Realmente expresan mensaxes parecidas as desexadas polo editor maís optimista pero con fontes de máis creto.
Neste feixe de libros que baixei do faiado é constante unha ausencia de sipnoses e polo contrario abondosa información do estilo, capacidades narrativas e influencias do autor. Se acudimos hoxe a unha selección dos títulos máis recentes, poucas veces se omite o argumento, incluso en extensos paragrafos e sin embargo poucas notas sobre un escritor que se supón que o lector xa coñece. É probable que nesta sociedade da información nunca se poida tratar ao cliente como tonto ou ignorante, aínda que o sexa. Na época de internet e a televisión, a vostede non lle imos a contar nada sobre Stiegg Larsson porque tivo xa ocasións de informarse e ademais sería unha ofensa para o respetable.
Nos anos cincoenta, supoño que as fontes serían o propio libreiro, os xornais, pode que a radio, eo boca a boca que sempre existiria. Un comprador de libros necesitaba oir notas biográficas explícitas así como os premios dados no seu país de orixe. Agora o individuo ten moita variedade de oferta para o seu consumo cultural, non pode perder tempo, quere saber que clase de historia vai ler, "de que vai" e o estilo ou habilidades literarias do escritor xa están suficientemente publicitadas ou son secundarias.
En definitiva, unha teoría de andar por casa, máis concretamente polo faiado, e créanme vostedes que non é moi cómodo para as miñas costas rescatar estas obras de mestres da literatura universal. Pero dou grazas a Deus de que os vellos puxesen a bon recaudo esta bibliografía e que ningún familiar se lle ocorrese facer un Farenheit unha noite de San Xoán calquera.

Só resumo...

Cleaner

Cando se fai un thriller tes que respectar certas regras para que o estudio acepte o filme e o público responda, pero se a película non funciona ben na recadación, serás un director mediocre ademais de acomodaticio. Polo tanto hai que ter un fino equilibrio para deixar detalles, resolver con simplicidade e sacar un superficial partido a actores tan solventes como Jackson e Harris.
Pero hai detalles que miden o sentimento (soidade, remorsos), un plantexamento da trama ben exposto, una idea orixinal: o limpador ben recreado na súas rutinas nostálxicas que non pode borrar as manchas da alma…
A pesares da transparencia predecible do rol que xoga Eddie Lorenzo, un agradece que non haxa os xiros envolventes e reiterativos propios deste xénero. Non é una gran película, é una película digna, simple e eficaz.
Cando o director ten que cargar con limpar a súa carreira, moitos non poden afrontalo, quedarse etiquetado como autor de acción e ser un blockbuster, ou gañar a estima dos críticos para algún día oir as fanfarrias e axitar estatuíñas. Pode que este finés aínda nos sorprenda porque hai detalles que merecen a expectativa.

Só resumo...

Medo e Dor

Estes dous sentimentos, con frecuencia correlativos, foron o foco dos semanarios Istoé e Paris Match sobre a traxedia do voo Air France 447 entre Rio de Janeiro e Paris. No medio brasileiro a preocupación polo futuro da seguridade aérea maniféstase nunha portada impactante propia do cinema de catástrofes. No semanario francés, o presente, o realismo da dor dos familiares cáptase (dende moi preto) nunha fotografía de apertas e bágoas.

Só resumo...